Herbestemming Devoskoer Ronse

Devoskoer is een uniek beluik gesitueerd in het negentiende eeuwse stationskwartier van Ronse. Diverse aspecten van architectuur en erfgoed hebben een belangrijke rol gespeeld in de historische ontwikkeling van het beluik en zullen dit ook in de toekomst blijven doen. Devoskoer omvat twaalf vrij ruime arbeidershuizen aan weerszij van de gemeenschappelijke koer, toegankelijk via een overbouwde doorgang. Het beluik, wat ontstaan is in 1890, is vandaag in zeer slechte staat en heeft dringend nood aan een herbestemming. Het sinds 1994 beschermde monument dient zorgvuldig behandeld te worden met respect voor zijn industrieel-archeologische waarde.

De panden zijn eigendom van de Bouwmaatschappij Ronse en zijn momenteel niet meer in gebruik. Een groot deel van de woningen bevindt zich in slechte staat en zijn niet meer wind- en waterdicht. Het schadebeeld is dan ook divers. Veel woningen worden gekenmerkt door vochtproblemen die resulteren in o.a. schimmelvorming, zoutschade, biologische schade en zelfs structurele problemen. Bovendien voldoen de woningen niet meer aan de huidige comforteisen.

Opdrachtgever

Bouwmaatschappij Ronse

Locatie

Ronse

Fase

Voorontwerp

Team

Laure Cornillie
Peter De Smet
Helena Vanderstraeten
Kaurie Vleugels
Maarten Van Landeghem

Stabiliteit

Studiebureau Riessauw

Technieken

STir

Wonen in een arbeiderswoning

De individuele panden hebben een vrij beperkte oppervlakte. Op het gelijkvloers vinden we twee achter elkaar liggende, kleine ruimtes (nu meestal opengewerkt) met achteraan een kleine aansluitende koer (nu meestal dicht gebouwd). Via een open trap komt men op de eerste verdieping waar we een historisch gelijkaardige opdeling zien met twee kleinere ruimtes, namelijk één ruimte aan de voorgevel en één aan de achtergevel. Tenslotte is er nog een kleine zolder onder het zadeldak (daknok loodrecht op voorgevel).

Interieur

De ruimte-indeling (voor- en achterkamer, achterliggend koertje) van de woningen is zeer belangrijk en dient bewaard, en/of- versterkt te worden. Mits de huidige woonnormen en comforteisen geïmplementeerd worden om zo kwaliteitsvolle woningen te ontwikkelen. Naar indeling van de woningen toe zijn verschillende opties mogelijk. Door hun specifieke oriëntatie en ligging vragen de woningen links gelegen van de koer een andere benadering dan de woningen rechts.

De woningen 1 t.e.m. 6 zijn op zo’n manier ingevuld zodat er geleefd wordt op de eerste verdieping, slapen en wassen gebeurt beneden. Deze keuze volgt uit hun specifieke ligging langs een 5,5 meter hoge muur. De gelijkvloers kan worden uitgebreid door het achterkoertje te gaan dichtbouwen – zoals vandaag hier vaak het geval is. Het achtergelegen terrasje wordt een verdieping hoger ingeplant, wat de leefruimte optisch vergroot en meer licht gaat binnentrekken. Binnenkomen gebeurt via een inkom met bergruimte/bureau, waarna je de trap naar boven neemt naar de leefruimte en keuken. Beneden bevindt zich een slaapkamer met badkamer, aansluitend aan een kleine patio (onder het terras). Door de zolder open te maken creëren we een ruimer gevoel binnenin de beperkte oppervlakte van de woning.
Een mezzanine vergroot de leefruimte. Er kan ook gekozen worden om hier een afgesloten ruimte te voorzien, bijvoorbeeld als logeerkamer of bergruimte. Naar oppervlakte toe zijn deze woningen iets groter dan de woningen aan de andere kant door de invulling van het achterkoertje.

De woningen gelegen aan de rechterkant van de koer worden op een andere manier ingevuld. De achtergelegen koertjes sluiten aan met de tuinen van de buren. Bijgevolg kunnen we enkel een achterliggend koertje maken, aansluitend met de benedenverdieping. Deze woningen krijgen dus eerder een traditionelere indeling. Men komt binnen in de leefruimte en keuken, de meer private delen liggen op de verdieping.

 

Exterieur

De individuele huisjes zelf zijn relatief klein. Daarom stellen we voor om een nieuw volume te realiseren op het zadeldak zodat de zolder ook een bruikbare ruimte wordt. Een nieuwe kamer wordt op die manier geïmplementeerd. Deze ingreep blijft minimaal zichtbaar vanaf de koer doordat deze achteraan de woning ingeplant wordt. In het geval van individuele woningen dient deze vraag nog terug gekoppeld te worden met het Agentschap Onroerend Erfgoed.